|
Articles
By
Anar Orujov
Türkiyədə Azərbaycan qızları
Son
illər Azərbaycan qızlarının qonşu dövlətlərə aparılması məsələsi və
seksual məqsədlərlə istismara məruz qalması heç kimə sirr deyil.
Problem öz aktuallığına və miqyasına görə respublikamızın üzləşdiyi
ən ciddi bəlalardan biri olaraq dəyərdəndirilir. Xatırladaq ki,
beynəlxalq terminologiyada «Human Traffik» kimi qəbul edilən «İnsan
ticarəti» insanların – xüsusilə qadınların, uşaqların və bəzi
hallarda kişilərin oğurlanaraq və ya aldadılaraq öz iradəsinə zidd
olaraq müxtəlif zorakılıq və istismara məruz qalması əksər hallarda
isə seksual istismara məruz qoyulmasıdır.
Türkiyədə qadın ticarəti...
Məsələnin
təhlükəliliyinin miqyasını təsəvvür etmək üçün Beynəlxalq Miqrasiya
Təşkilatının (İnternational Orqanization of Niqration) (İOM)
Türkiyədə apardığı araşdırmaların Azərbaycanla bağlı məqamlarına
diqqət ayırmaq vacibdir. İOM – un hesabatında qeyd olunur ki,
Türkiyədə qadın biznesi və seks ticarəti keçmiş sovet
respublikalarından insan ticarətinə çoxsaylı qadınların cəlb
edilməsi ucbatından günbəgün artmaqdadır. İOM-un hazırladığı sənəddə
hazırda qadınların hansı yollarla istismar olunduğu və ticarətin
mexanizmi barədə məlumat öz əksini tapır. Qurumun internet adresində
dünyanın hər yerindən əldə olunmuş məlumatları ümumiləşdirən
ekspertlər qadın biznesi ilə məşğul olan lakin adı açıqlanmayan 53
yaşlı traffikyorun sözlərini sitat gətirərək yazır:
...
...................................................................................................................................
Dünyanı
silkələyən cinayət
Avropa insan alverinə qarşı səylərini artırır
Polşanın paytaxtı Varşava şəhərindəki dəbdəbəli otellərdən birində
2002-ci il hərrac keçirilirdi. Bu auksionu digər bu tipli
tədbirlərdən yalnız bir amil fərqləndirirdi. Şərqi Avropanın ən
inkişaf etmiş dövlətlərindən biri olan Polşanın başkəndində
sərgilənən auksionda hərraca çıxarılın hər hansı əşya deyildi, canlı
insan idi.
Media insan alverinə qarşı
Həmin auksion barədə xəbər tutmuş yerli «La Strada» qadın alverinə
qarşı qeyri-hökumət təşkilatının hesabatına əsasən hərracda nümayiş
etdirilən qadınlıran birinə müştərilərdən biri 350 min dollar
ödəməklə satın almışdı.
Son illər qlobal
miqyasda insan alverçiliyi dünya dövlətlərini daha çox narahat edən
məsələlərdən birinə çevrilib. Bu problemin mətbuatda
işıqlandırılması və insan qaçaqçılığına qarşı səylərin artırılması
məqsədilə Polşanın paytaxtı Varşava şəhərində Beynəlxalq
Jurnalistika Mərkəzinin təşkil etdiyi seminar-treninq keçirildi.
Seminarda Azərbaycan və Gürcüstandan birlikdə 24 jurnalist iştirak
edirdi. Seminar-treninqlər ərzində keçmiş sosialist məkanında
kommunizmin iflasa uğramasından sonra yaranmış yeni müstəqil
dövlətlərin üzləşdikləri ən ciddi problemlərdən biri kimi insan
alveri məsələsi barədə müzakirələr aparıldı. Beynəlxalq insan
ticarətini araşdıran təşkilatların məlumatına əsasən hazırda insan
ticarəti silah və narkotik vasitələr ticarətini qabaqlayaraq
dünyanın ən gəlirli qara biznes sahəsinə çevrilib. Bu problemin
təkcə Şərqi Avropa, Qafqaz və Mərkəzi Asiya dövlətlərində deyil,
Qərbi Avropa və Amerikada da çox geniş yayılması barədə faktlar
mövcuddur.
...
...................................................................................................................................
Dubay sərgüzəştləri
Ay ərzində
1500-dən çox azərbaycanlı BƏƏ-yə səfər edir
Azərbaycanda insan ticarəti məsələsindən
danışarkən yada düşən ilk adlardan biri, məhz Birləşmiş Ərəb
Əmirlikləri və onun paytaxtı Dubay şəhəridir. Təsadüfi deyil ki,
azərbaycanlı miqrantlar bəzi digər ölkələrlə müqayisədə Birləşmiş
Ərəb Əmirliklərinə daha tez-tez üz tuturlar. Məsələn, araşdırmalara
görə bir ay ərzində orta hesabla 1500-1900 Azərbaycan vətəndaşı
Bakıdan Dubaya turist kimi səyahət edir. Onların əksər hissəsi
fahişəliklə məşğul olanlar və onlara himayədarlıq edən şəxslərdir.
Miqrantlara Hüquqi Yardım mərkəzindən əldə etdiyimiz məlumatlara
görə, Bakıdan Dubaya gedənlərin 25 faizini məhz fahişələr təşkil
edir. Səyahətçilərin 10 faizə qədəri isə onların himayədarlarından
ibarətdir. Ümumiyyətlə, statistikaya əsasən Azərbaycanda son 15 ildə
Rusiya, Türkiyə, İran, Qərbi Avropa ölkələri, eləcə də Kanada və ABŞ-a
gedənlərin sayı artmışdır.
Və hazırda da
göstərilən istiqamətlərdə ölkədən miqrasiya edənlərin sayı artmaqda
davam edir. Araşdırmalara görə Rusiya, Türkiyə və Qərbi Avropa
ölkələrinə miqrasiya edənlərin böyük hissəsi kişilərdən ibarətdir.
Belə insanların orta yaş həddi 18-35 yaş arası olur. Ekspertlərin
rəyinə görə, ölkəni son illər ərzində tərk edənlərin daha çox
kişilər olması, Azərbaycanda demoqrafik vəziyyəti olduqca
gərginləşdirir. Məsələ burasındadır ki, kişilərin və xüsusilə gənc
nəslin nümayəndələrinin ölkəni böyük sayda tərk etməsi həmin yaşda
olan gənc qızların ərə getmək nisbətini aşağı salır.
Yaranmış demoqrafik problemdən yararlanmağa
çalışan insan ovçuları isə vəziyyətdən bir çox hallarda məharətlə
istifadə etməyi bacarır. Buna görə də qadınların fahişəliyə cəlb
olunması, uşaqlardan ucuz işçi qüvvəsi kimi istifadə olunmasına cəhd
göstərilməsi və əməyin istismar edimləsi, qadın və uşaqların xarici
ölkələrə aparılması və satılması ölkədə geniş miqyasda tüğyan edir.
Problemin bu səviyyədə yayılması bir çox qeyd edilən səbəblərlə
bağlıdır. İqtisadi göstəricilərin ölkədə xeyli aşağı olması,
işsizliyin kütləvi şəkil alması da Azərbaycan kişisi ilə yanaşı
qadınların da xaricə üz tutmasına səbəb olur.
Kişilər Rusiyaya və Türkiyəyə, qadınlar Dubaya…
...
...................................................................................................................................
304
milyard dollarlıq ticarət
Türkiyədə
azərbaycanlılar da daxil 100 minədək qadın fahişəliklə məşğuldur
Türkiyədə 100 min
nəfərədək qadın hazırda fahişəliklə məşğuldur. Ölkədə hər 350
qadından biri fahişəlik və cinsi istismar təhlükəsi qarşısındadır.
Fahişəlik biznesi bu
işlə məşğul olanlara ildə orta hesabla 304 milyard dollar gəlir
gətirir. Anadoluda fahişəlik yapanların arasında Ukrayna, Moldova,
Belarus və Gürcüstandan olanlarla yanaşı, Azərbaycan qadınları da
nəzərə çarpacaq üstünlük təşkil edir. Fahişəlik edən qadınların
arasında hətta ali təhsilli həkimlərə, hüquqşünaslara, mühəndislərə
rast gəlinir.
Bu, Ankara Ticarət
Palatasının Türkiyədə qadın ticarəti ilə bağlı apardığı
tədqiqatların nəticəsində əldə olunmuş məlumatlardır.
Azərbaycan qadınlarının
Türkiyədə geniş miqyasda fahişəliklə məğul olması barədə artıq
dəfələrlə həm Türkiyə mətbuatında, həm də Azərbaycan mətbuatında
materiallar dərc olunub. Avropa Parlamentin Qadın Haqları
Komissiyasının «Cənub-şərqi Avropada qadın» adlı raportunda
Türkiyədə insan ticarətinin vəziyyəti təhlil edilərək, qadın
ticarətinin, xüsusilə daha geniş yayılmış «seks ticarəti»nin qardaş
dövlətdə açıq şəkildə həyata keçirilməsi ilə bağlı məlumat verilir.
Hətta İstanbulda və Türkiyənin digər əyalətlərində polisin bu işlə
nəinki bağlılığı, insan ticarətində və qadın oğurluğunda iştirak
etməsini sübuta yetirən faktlar mövcuddur. Yuxarıda adı çəkilən
raportda göstərildiyinə görə, Turkiyədə siyasətlə məşğul olan
Gülbahar Gündüz adlı qadın İstanbulda yerli polislər tərəfindən
qaçırılaraq cinsi təcavüzə və işgəncələrə məruz qalıb. Həmçinin
digər dövlətlərdən fərqli olaraq Türkiyədə qadın ticarətinin daha
açıq şəkildə həyata keçirilməsini müşahidə edən məruzə müəllifləri
vəziyyəti belə şərh edirlər: «Türkiyədə qadın və uşaq ticarəti,
fahişəlik çox geniş miqyasda yayılıb. Bosniya və Hersoqovoniyada
qadınlar gizli bir bazar çərçivəsində Serbiyada sərhəd bölgələrində
saıldığı halda, İstanbulda bu iş açıq şəkildə həyata keçirilir.
...
|
Zahir
Amanov
Khadija
Ismayilova
Anar
Orujov
Arzu
Soltan
Farman
Nabiyev
Parvana
Sultanova
Zulphugar
Kheyirxabar
Gulnaz
Guliyeva